De vergeten vrouw

Mijn nieuwe boek, De vergeten vrouw, is uit. Dat voelt nog steeds een beetje raar om te zeggen, alsof ik iemand anders ben die toevallig mijn naam draagt. Want ik schreef altijd non-fictie, essays en analyses, maar dit verhaal wilde als fictie geschreven worden. Met personages die ademen en fouten maken en vooral heel menselijk zijn.
Maar waarom dit verhaal? Waarom nu?

Ik had eerder een boek over godinnen geschreven. Over hun ware verhalen achter de mythes, over hoe ze zijn herschreven, klein gemaakt en herleid tot voetnoten in andermans verhalen. Ik dook in oude teksten, in vergeten bronnen, en bracht terug wat verloren was gegaan. Maar terwijl ik dat deed, begon er iets te knagen. Want die godinnen waren niet de enigen die vergeten waren.

Om me heen zag ik vrouwen die ook een beetje waren verdwenen. Niet spectaculair, maar stilletjes opgelost in de achtergrond van hun leven. En toen ontstond Mirjam.
Mirjam is moe. Zo moe. Haar huwelijk is voorbij, haar dagen zijn leeg en grijs geworden. Ze functioneert, maar ze leeft niet echt meer. Tot ze Babs ontmoet – een vrouw vol energie en kleur die haar meesleept in een wereld waar alles mogelijk lijkt. Eindelijk voelt Mirjam zich weer gezien en gehoord. Eindelijk heeft haar leven weer betekenis.

Maar dan vertelt Babs haar iets wat alles verandert. Een geheim zo vreemd, zo bizar, dat Mirjam niet weet of ze het moet geloven of dat haar nieuwe vriendin gevaarlijk is, misschien zelfs waandenkbeelden heeft. Toch besluit ze het avontuur aan te gaan. Ze heeft immers niets te verliezen. En zo begint een reis waarin Mirjam ontdekt dat de wereld veel groter en vreemder is dan ze ooit had durven denken – en dat sommige geheimen zo krachtig zijn dat ze je hele leven kunnen herschrijven.

Dit verhaal zat al een tijdje in mijn hoofd te rommelen. Het afgelopen jaar had ik me verdiept in de positie van vrouwen vandaag de dag. In femicide, in geweld, in die ongelijkheid die soms schreeuwt en soms fluistert in een opmerking die je pas uren later voelt landen. Ik las boeken, volgde debatten en voerde gesprekken. En toen zat ik aan tafel bij een podcast over femicide – The Women’s Table – en stelde de host, Tina, een vraag die bleef hangen: “Maar sommigen zeggen dat mannen ook slachtoffer zijn van het patriarchaat?”

Toevallig had ik daar net een artikel over geschreven. Want nee, ik zie mannen niet automatisch als plegers en vrouwen niet als slachtoffers. Dat zou te makkelijk zijn, te zwart-wit, te veel als een slechte film waarin iedereen precies weet wie de boeman is. Wat ik wel zie – en dat is heel persoonlijk – is dat we allemaal vastzitten in rollen die we niet gekozen hebben, maar die we wel blijven spelen alsof iemand ons ooit een script in handen heeft gedrukt met de mededeling: “Dit is wie je bent. Leer je tekst maar uit het hoofd.”

De vrouw zorgt. Ja, we werken meer dan ooit. Ja, we hebben meer vrijheid dan onze moeders en grootmoeders. En ja, mannen uiten hun gevoelens vaker, nemen zorgtaken op zich, zijn niet meer automatisch de spil waar alles omheen draait. Maar ondertussen zitten die patronen er nog, diep verankerd als oude software die blijft draaien op de achtergrond. Je hoort het in terloopse opmerkingen. “Wat lief dat je vader ook oppast!”
Alsof een vader kan oppassen op zijn eigen kind. Maar ook in wat we als normaal beschouwen, in de verwachtingen die we, vaak volkomen onbewust, aan elkaar stellen.

Dat wilde ik laten zien, maar niet in een essay of analyse. Niet met statistieken en argumenten. Ik wilde het voelbaar maken, tastbaar, door personages die echt zijn. Mensen die fouten maken, die soms irritant zijn, soms ontroerend en soms gewoon hilarisch onhandig. Geen symbolen of pamfletfiguren, maar mensen.
Dus schreef ik over Mirjam, die zichzelf kwijt was geraakt in de rol die van haar werd verwacht. Over Babs, die haar confronteert met een werkelijkheid die veel groter is dan ze dacht.

Er kroop humor tussen, want anders werd het allemaal te zwaar en te somber, en dat zou niet eerlijk zijn. Het leven is vol nuances, vol absurditeit, vol momenten waarop je tegelijkertijd moet huilen en lachen. Dat wilde ik ook in dit verhaal. En ja, soms is het luchtig. Soms zelfs absurd. Want het leven is dat ook. We zijn allemaal een beetje ridicuul, als ik heel eerlijk ben. We lopen rond met onze overtuigingen, angsten en dromen, en we doen alsof we precies weten waar we mee bezig zijn, terwijl we eigenlijk allemaal een beetje improviseren.

Het is een verhaal over mensen – vrouwen en mannen – die proberen te ontsnappen aan de rollen die ze hebben geleerd te spelen. Over de patronen die we doorgeven zonder het te beseffen, als een erfstuk waar niemand om heeft gevraagd maar dat we toch blijven koesteren. Over de moed die het kost om anders te zijn dan verwacht, om je stem te laten horen, om te zeggen: dit ben ik.
Want uiteindelijk gaat dit verhaal over iets wat we allemaal delen: de zoektocht naar wie we werkelijk zijn, als we al die rollen even mogen loslaten. Als we onszelf mogen herinneren, in plaats van vergeten.

Dus hier is het dan. Een verhaal over vergeten vrouwen die zichzelf terugvinden. Over godinnen die niet meer op een andere plek bestaan maar gewoon naast je in de supermarkt staan. Over de magie die ontstaat als je eindelijk durft te zien wie je echt bent, met alle gebreken en grapjes en emoties die erbij horen.
Want vergeten worden is één ding. Jezelf terugvinden is het avontuur.

De vergeten vrouw is binnen enkele dagen verkrijgbaar als paperback en e-book bij je favoriete online boekhandel. Het e-book is tevens verkrijgbaar via Kobo Plus.